მთავარი     მოღვაწენი     გალერეა     ინდექსი     ძებნა                 
           

 

 

 

 

დავით  ტბელი

X ს-ის ბოლო მეოთხედის და XI .-ის pirveli naxevris  ქარTველი მწიგნობარი, mTargmneli da mwerali.

 

ბიოგრაფიული ცნობები დავი ტბელის ესახებ მეტად მწირია; სამაგიეროდ, მრავლადაა ცნობილი მის mier Targmnili როგორც კიმენური, ისე მეტაფრასული agiografiuli da homiletikuri ნაწარმოებები. იგი მეორე ქართველ მწიგნობართან, მთარგმნელთან და ჰიმნოგრაფთან, სტეფანე სანანოიძესთან ერთად იერუსალიმს გამგზავრებულა, რომლის ერთ- ერთი მიზანი მტარგმნელობითი საქმიანობის ფართოდ გაშლა იყო. ორივე თანამედროვეთგან დიდად დაფასებულნი ყოფილან, რადგან რუის-ურბნისის კრების სინოდიკონში მათი ცალკე, საგანგებო მოსახსენებელია შეტანილი: ”ღირსთა მამათა ჩუენთა დავიT ტბელისა და სტეფანე სანანოისძისა საუკუნოცა  (არს ხსენება)”. ამ დროს მათი ასე მოხსენიება ბუნებრივია, რადგან მათი მოღვაწეობის დროის გათვალისწინებით რუის-ურბნისის კრების მოწვევის დროისათვის ისინი naxevari საუკუნის გარდაცვლილნი mainc იქნებოდნენ. არსებობს მოსაზრება, რომ დავითი ტბეთის ეპისკოპოსი  იყო, ისევე, როგორც სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდისა, მაგრამ ეს სწორი არაა - დავითი რომ ტბეთის ეპისკოპოსი ყოფილიყო, მისი წოდება იქნებოდა  მტბევარი და არა ტბელი. ტბელი კი მისი წარმომავლობის აღმნიშვნელია - როგორც ცნობილია, ტბ ძირიანი გეოგრაფიული სახელები საქართველოში მრავლადაა და დავითიც წარმოშობით ერთ-ერთი მათგანიდან ყოფილა.

დავით ტბელს uTargmnia  კიმენური  da metafrasuli რედაქციebის აგიოგრაფიული nawarmoebebi, განსაკურებuli interesi gamouCenia mas გრიგოლ ღვთისმეტყველის ხზულებებიsadmi, maT Soris homiliebisadmi. misi Targmanebis Seswavla saukeTesod uCvenebs, Tu ra didi interesiT da gulmodginebiT cdilobda X-XI saukunis qarTveli bermonazvnoba saqristianos am udidesi avtoris nawarmoebTa sruli korpusis gadmoRebas qarTul enaze. grigol nazianzelis daviT tbeliseul Targmanebs erTvis komentarebi, romlebic mTargmnelis originaluri Semoqmedebis nayofia. davit tbelis Targmanebis Seswavlam gamoavlina mTeli etapi qarTuli saRvTismetyvelo-filosofiuri terminologiis CamoyalibebaSi. 

daviT tbeli iyo eqvTime aTonelis umcrosi Tanamedrove da, rogorc Cans, misi mTargmnelobiTi  skolis warmomadgenelic. daviT tbelic, eqvTimes msgavsad, saTargmn masalas epyroba sakmaod Tavisuflad. misi Targmanebi dedanTan mimarTebiT nimuSia e.w. dinamikuri eqvivalentis tipis Targmanebisa. amis dasturad mkvlevarebi mis TargmanebSi miuTiTeben  berZnuli originalis mateba-kleba-parafrazirebis mraval SemTxvevaze. aseTi Targmanebi gamoirCeva enis simsubuqiT da igi orientirebulia RvTismetyvelebaSi jer gauwafav mkiTxvelze. amasTanave, daviT tbeli unarCunebs Targmans originalis ritorikul figurebs, stils, mxatvrul Rirebulebas. didia daviT tbelis damsaxureba qarTuli saRvTismetyvelo terminologiis CamoyalibebaSi. aseT terminTa gadmoRebisas daviT tbeli TanmimdevrulobiT icavs dednis monacemebs. am mxriv igi ufro uaxlovdeba efrem mcires, romelic mecnieruli sizustiT ekideboda Targmnis process.

daviT tbelis Targmanebi: cxreba┴ marTa┴si, wmida svimeonis dedisa┴; cxoreba┴ და მოქალაქეობა ბარლაამ მოღვაწისა┴, romeli iyo mTasa kavkassa; cxovreba grigol  episkoposisa┴, akrakantelTaAqalaqisa┴; წამება┴ didisa mowamisa artemisi; wameba┴ aTTa ქრისტეს მოწამეთა, რომელნი კრიტეს იწამნეს; წამება┴ wmidisa mRudelmowamisa elefTerisa┴; grigol nazianzelis Txzulebebi: Sესხმადა წამებაvipriaნესი; შესხმათავისა დისა ღორღoნასი; განდგომილისა ივლიანესთვის ძეგლის აRწერa┴ da ganqiqeba┴ uSjuloebaTA misTa┴; mizezi pontod sivltolisa misisa┴ da moqcevisaTvis mier, kualad sityvisgeba┴ xucad kurTxevisa misisa┴; თქმული ბორგნეულთა მწვალებელთა ევნომიოს და ნავაt ფილოსოფოსისა მიმართ; სწავლა┴ _ მოვედით ძმანო ჩემნო საყუარელნო და ვისწრაფოT სათნო ყოფად ღმრთისა; Tqumuli RmrTismetyvelebisaTvis, Tavi meore; Tqumuli Tavisa mamisa grigolis da erisa mis anZianZorisa mimarT; Tqumuli episkoposTa maT mimarT egviptiT momavalTaA da erisa; Tqumuli Tavisa mamis grigolis da didisa basilis mimarT, odes episkoposad akurTxes igi sasimosa saydarsa; Tqumuli maTda mimarTve masve Jamsa; Tavisa Tvisisa mimarT da bmaTA mimarT, romelni igi etyodes” hsuris mas kostantinepolis saydario”.

 

 

 

  wyaroebi da samecniero ლიტერატურა:

1.        .კეკელიძე, ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორია, . I, თბ. 1980

2.       . გაბიძაშვილი, ქართული ნათარგმნი ჰაგიოგრაფია, bilisi,. 2004

3.      m. maWavariani, grigol nazianzelis TxzulebaTa  davit tbeliseuli Targmanebi (avtoreferati filologiis mecnierebaTa kandidatis xarisxis mosapoveblad, Tbilisi, 1999

 

 

 moamzades: aleri სილოგავაm da mzia surgulaZem